صنعت ماشینسازی؛
پیشران توسعه صنعتی کشور
ماشینسازی، صنعتی حیاتی و مولد و دارای نقش محوری در توسعه صنعتی و اقتصادی کشورها است. تحول در این صنعت به انتقال صنایع از مرحله مونتاژ به سمت نوآوری و فناوریهای داخلی منتج شده و اقتصادی مبتنی بر ارزش افزوده و دانشمحور را ترویج میکند. از همین رو، توسعه و ارتقاء فناوری در صنعت ماشینسازی به عنوان راهکاری استراتژیک برای کاهش وابستگی به منابع خام و افزایش توان رقابت اقتصادی کشور محسوب میشود.
از پنجرۀ آمار
صنعت ماشینسازی در کشورهای پیشرو
در کشورهای پیشرو
- سیاست صنعتی
- مطالعه تطبیقی
- بستهبندی و پکیجینگ
- پلیمر
- خودرو
- کشاورزی
- ماشینابزار
- معدن
- نساجی
- گزارشهای در دست تدوین
- گزارشهای منتشر شده
- گزارشهای مستقل
گزارشهای منتشر شده

مطالعه موردی صنعت ماشینسازی فرانسه
صنعت ماشینسازی فرانسه به عنوان یکی از ارکان اصلی بخش تولیدی این کشور، نقش بسزایی در اقتصاد ملی و جایگاه آن در اروپا و جهان ایفا میکند. این صنعت در طول تاریخ خود، مراحل کلیدی رشد و تحول را پشت سر گذاشته و با انطباق با تغییرات فناورانه و اقتصادی، همواره به عنوان یک بخش راهبردی مطرح بوده است. حوزههای اصلی تولید ماشینآلات صنعتی در فرانسه شامل صنایع نفت و گاز، صنایع غذایی، نساجی، ماشینابزار، تجهیزات ساختمانی و ماشینآلات کشاورزی میشود و …

مطالعه موردی صنعت ماشینسازی ژاپن
ورود ژاپن به عرصه نوین فناوری و صنعت، قدمتی کمتر از 2 قرن دارد. با این حال در همین مدت کوتاه این کشور شاهد بروز وقایع مختلفی اعم از مقابله با پذیرش مدرنیته و وقوع جنگهای جهانی بوده است. از همین رو بررسی شیوه مواجهه این کشور با وقایع از منظر سیاست صنعتی میتواند به شناخت روند توسعه صنعتی و اقتصادی این کشور کمک کند.

بررسی تجربه کشور ترکیه در توسعه صنعت ساخت ماشینآلات معدنی
ترکیه طی دو دهه گذشته مسیر توسعه صنعتی پایداری را پیموده و با اتخاذ سیاستهای مؤثر، به دستاوردهای قابلتوجهی در حوزه صنعت و معدن دست یافته است. با وجود سهم نسبتاً اندک بخش معدن در تولید ناخالص داخلی این کشور (۱.۳۶ درصد در سال ۲۰۲۲) و محدود بودن ذخایر معدنی نسبت به ایران، ترکیه موفق شده است جایگاه خود را در زنجیره تولید و صادرات تجهیزات معدنی تقویت کند.
اینفوگرافیکها
مطالعات در حال انجام
پروژه «نقشه راه کاهش ارزبری توسعه بخش انرژی»
پروژه حاضر، با هدف طراحی نقشه راه کاهش ارزبری در توسعه بخش انرژی کشور، با محوریت ارتقا ساخت داخل و تمرکز بر حلقه بالادست زنجیره ارزش صنایع نفت، گاز و برق تعریف شده است. این پروژه سعی دارد با بهرهگیری کامل از ابزارها و ظرفیتهای سازمان برنامه و بودجه، بردارهای انگیزشی بازیگران زیستبوم انرژی کشور را به سمت ارتقا ساخت داخل همراستا کند و از این طریق، سهم تامین مالی ریالی در طرحهای توسعهای را ارتقا بخشد.
پروژه «تدوین برنامه توسعه مکانیزاسیون کشاورزی با تأکید بر ماشینآلات و تجهیزات زراعی»
این پروژه با هدف تدوین یک برنامه جامع عملیاتی برای توسعه ماشینآلات و تجهیزات حوزه مکانیزاسیون کشاورزی با تمرکز بر حوزه زراعی تعریف گردیده و در تلاش است تا با اتکای به مطالعه وضعیت موجود کشور اعم از شناسایی قوانین و اسناد بالادستی مرتبط با این حوزه، بررسی و تحلیل آمار مرتبط با تولیدات، واردات و صادرات کشور و همچنین شناسایی بازیگران کلیدی و توانمندیهای فنی موجود در کشور، به بهبود وضعیت کمی و کیفی این حوزه تخصصی از کشاورزی کمک نماید.
پروژه «تدوین برنامه توسعه صنعت ساخت ماشینآلات و تجهیزات معدنی در کشور»
بررسی وضع موجود کشور در حوزههای سیاستگذاری، اسناد بالادستی و قوانین، شناسایی ظرفیتهای بالقوه کشور، تحلیل وضعیت موجود ماشینآلات معدنی، تحلیل روند واردات و صادرات ماشینآلات معدنی، شناسایی تواناییهای فناورانه کشور، احصاء بازیگران کلیدی، و تدوین راهکارها و پیشنهادهای سیاستی برای تأمین ماشینآلات مورد نیاز بخش معدن با رویکرد داخلیسازی حداکثری به منظور تهیه سیاستنامههای تخصصی و عملیاتی برای توسعه صنعت ساخت داخل ماشینآلات و تجهیزات مورد نیاز صنایع معدنی کشور از اهداف این صنعت است. شاخههای مورد نظر در این صنعت عبارتند از:
- تجهیزات و ماشینآلات مورد نیاز برای اکتشافات معدنی
- تجهیزات و ماشینآلات مورد نیاز برای بهرهبرداری از معادن
پروژه «بررسی و آسیبشناسی نظام تعرفهگذاری ایران - مطالعه موردی: ماشینآلات و تجهیزات صنعتی»
این پروژه بر ضرورت بازنگری و اصلاح نظام و سیاستهای تعرفهگذاری در کشور، با هدف تقویت صنایع داخلی، ترغیب نوآوری، و ایجاد یک اقتصاد مبتنی بر دانش تاکید دارد. تمرکز این پژوهش بر شناسایی و بررسی دقیق تعرفهها و تأثیر آنها بر اقتصاد دانشمحور و تولید داخلی، با هدف افزایش رقابتپذیری و کارایی اقتصادی خواهد بود. این پروژه همچنین به دنبال ایجاد شفافیت، کاهش فساد و توسعه پایدار از طریق تقویت شرکتهای دانشبنیان به کمک سیاستهای مناسب تعرفه گذاری است.
پروژه «کشاورزی نسل چهارم: فرصتها و چالشهای بهکارگیری هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء در ماشینها و تجهیزات کشاورزی و سیاستهای پیشنهادی برای ایران»
توسعه فناوری هوشمصنوعی و اینترنت اشیاء منجر به پیدایش سیستمهایی شده است که میتوانند به صورت هوشمند به رصد، کنترل و مصورسازی بسیاری از فرآیندهای کشاورزی در نسل چهارم پرداخته و با تحلیل دادههای بدست آمده از فرآیندهای مختلف تولید، اقدامات مورد نیاز برای افزایش بهرهوری را شناسایی نمایند. اما، برای گذار به کشاورزی نسل چهارم، توسعه دستگاهها ، ابزارها، سیستمها، نرمافزارها و ماشینهای مربوطه یک ضرورت است.
دربارۀ اندیشکده
«اندیشکده صنعت ماشینسازی» در سال ۱۳۹۸ در پژوهشکده مطالعات فناوری تاسیس گردیده است و نهادی پژوهشی و تصمیمساز است که از طریق «مشارکت مستمر با صنعتگران و انجمنهای تخصصی فعال در این صنعت» به دنبال «ارتقای جایگاه صنعت ماشینسازی در سیاستگذاری کلان و برنامههای توسعه صنعتی کشور» است. مأموریت اصلی این اندیشکده، سیاستپژوهی و ایجاد بستر همفکری با جلب مشارکت فعالان این حوزه با هدف پیگیری ایجاد زیرساختهای قانونی، نهادی و سیاستگذاری برای توسعه این صنعت راهبردی است.
پروژههای جاری
پروژه «تدوین برنامه توسعه مکانیزاسیون کشاورزی با تأکید بر ماشینآلات و تجهیزات زراعی»
این پروژه با هدف تدوین یک برنامه جامع عملیاتی برای توسعه ماشینآلات و تجهیزات حوزه مکانیزاسیون کشاورزی با تمرکز بر حوزه زراعی تعریف گردیده و در تلاش است تا با اتکای به مطالعه وضعیت موجود کشور اعم از شناسایی قوانین و اسناد بالادستی مرتبط با این حوزه، بررسی و تحلیل آمار مرتبط با تولیدات، واردات و صادرات کشور و همچنین شناسایی بازیگران کلیدی و توانمندیهای فنی موجود در کشور، به بهبود وضعیت کمی و کیفی این حوزه تخصصی از کشاورزی کمک نماید.
پروژه «تدوین برنامه توسعه صنعت ساخت ماشینآلات و تجهیزات معدنی در کشور»
بررسی وضع موجود کشور در حوزههای سیاستگذاری، اسناد بالادستی و قوانین، شناسایی ظرفیتهای بالقوه کشور، تحلیل وضعیت موجود ماشینآلات معدنی، تحلیل روند واردات و صادرات ماشینآلات معدنی، شناسایی تواناییهای فناورانه کشور، احصاء بازیگران کلیدی، و تدوین راهکارها و پیشنهادهای سیاستی برای تأمین ماشینآلات مورد نیاز بخش معدن با رویکرد داخلیسازی حداکثری به منظور تهیه سیاستنامههای تخصصی و عملیاتی برای توسعه صنعت ساخت داخل ماشینآلات و تجهیزات مورد نیاز صنایع معدنی کشور از اهداف این صنعت است. شاخههای مورد نظر در این صنعت عبارتند از:
- تجهیزات و ماشینآلات مورد نیاز برای اکتشافات معدنی
- تجهیزات و ماشینآلات مورد نیاز برای بهرهبرداری از معادن
پروژه «بررسی و آسیبشناسی نظام تعرفهگذاری ایران - مطالعه موردی: ماشینآلات و تجهیزات صنعتی»
بر ضرورت بازنگری و اصلاح نظام و سیاستهای تعرفهگذاری در کشور، با هدف تقویت صنایع داخلی، ترغیب نوآوری، و ایجاد یک اقتصاد مبتنی بر دانش تاکید دارد. تمرکز این پژوهش بر شناسایی و بررسی دقیق تعرفهها و تأثیر آنها بر اقتصاد دانشمحور و تولید داخلی، با هدف افزایش رقابتپذیری و کارایی اقتصادی خواهد بود. این پروژه همچنین به دنبال ایجاد شفافیت، کاهش فساد و توسعه پایدار از طریق تقویت شرکتهای دانشبنیان به کمک سیاستهای مناسب تعرفه گذاری است.
با توجه به اهمیت توسعه صنعت ماشینسازی به عنوان زیرساخت توسعه صنعتی کشور از یک طرف و حجم بالای واردات سالانه ماشینآلات خطوط تولید و تجهیزات صنعتی (حدود 20 تا 25 درصد کل واردات کشور)، این حوزه به عنوان مورد مطالعه مدنظر قرار دارد.
































