در راستای تبیین و بررسی چالشها و راهکارهای توسعه پایدار بخش کشاورزی و با تمرکز بر حوزه مکانیزاسیون کشاورزی، نشستی تخصصی با حضور جناب آقای دکتر نادرقلی ابراهیمی، نماینده محترم مردم اراک در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون کشاورزی، در اندیشکده صنعت ماشین سازی برگزار گردید. محورهای اصلی این گفتگو عبارت اند از:
- امنیت غذایی، یکی از ارکان اصلی امنیت ملی
در ابتدای جلسه دکتر ابراهیمی در تشریح اهمیت مقوله امنیت غذایی، آن را بنیاد امنیت ملی قلمداد نمودند. ایشان با تأکید بر اینکه خودکفایی در تولید محصولات اساسی کشاورزی، ستون فقرات استقلال و اقتدار هر کشوری است، عدم توانایی در تأمین غذای جمعیت را به منزله آسیبپذیری در برابر تهدیدات خارجی دانستند. این نگرش جامع، ضرورت نگاهی فرابخشی به حوزه کشاورزی را که ابعاد ژئوپلیتیکی و دفاعی را نیز شامل میشود، تبیین نمود.
- همبستگی آب، انرژی، غذا و محیط زیست در تصمیمگیریهای کلان
عضو کمیسیون کشاورزی مجلس در ادامه به ضرورت توجه به همبست حیاتی آب، انرژی، غذا و محیط زیست در فرآیندهای تصمیمگیری کلان و حاکمیتی اشاره کردند. ایشان تأکید نمودند که اتخاذ تصمیمات جزیرهای در هر یک از این حوزهها، منجر به پیامدهای نامطلوب در سایر بخشها خواهد شد. لذا، رویکرد سیستمی و یکپارچه در برنامهریزی و اجرای سیاستها برای بهینهسازی مصرف منابع و صیانت از محیط زیست، امری ضروری است.
- هدایت کشت به سمت محیطهای کنترلشده (گلخانهها)
یکی از محورهای مورد تأکید در این نشست هماندیشی، ضرورت هدایت کشت محصولات مشخص به سمت محیطهای کنترلشده نظیر گلخانهها بود. جناب آقای دکتر ابراهیمی با اشاره به محدودیت منابع آبی و تغییرات اقلیمی، توسعه کشت گلخانهای را راهکاری برای افزایش بهرهوری آب و زمین، امکان تولید پایدار و تضمین کیفیت محصولات در فصول مختلف دانستند. این راهبرد، گامی مؤثر در راستای بهینهسازی مصرف منابع و افزایش تابآوری بخش کشاورزی در برابر چالشهای زیستمحیطی محسوب میگردد.
- ظرفیتهای توسعهای نوار ساحلی
جناب آقای دکتر ابراهیمی در بخش دیگری از سخنان خود، به عدم بهرهبرداری کافی از ظرفیتهای موجود در نوار ساحلی کشور برای توسعه شهری، کشاورزی و صنعتی انتقاد نمودند. ایشان سواحل شمالی و جنوبی کشور را دارای پتانسیلهای بینظیری برای تبدیل شدن به قطبهای کشاورزی، شیلات، صنعت و گردشگری دانستند که میتواند بخش عمدهای از بار توسعه را از مناطق مرکزی کشور بکاهد. این تأکید، لزوم برنامهریزی جامع و هدفمند برای بهرهبرداری از این توانمندیهای مغفول مانده را خاطرنشان ساخت.
- قانون برنامه هفتم توسعه و راه های تحقق رشد 8 درصدی انتظاری در این برنامه
در ادامه، به قانون برنامه هفتم توسعه و اهتمام آن بر مقوله کشاورزی و ظرفیتهای قانونی برای نیل به رشد 8 درصدی مورد انتظار در این برنامه پرداخته شد. رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس تصریح نمودند که این قانون، فرصتی بینظیر برای جهش در بخش کشاورزی فراهم آورده است. ایشان بر لزوم بهرهگیری حداکثری از تمامی ظرفیتهای قانونی، از جمله ایجاد مشوقهای لازم برای سرمایهگذاری و رفع موانع تولید، جهت دستیابی به اهداف کمی تعیینشده تأکید ورزیدند.
- قوانین پشتیبان توسعه کشاورزی
جناب آقای دکتر ابراهیمی به ضرورت توجه به قوانین مرتبط نظیر قانون رفع موانع تولید، قانون تأمین مالی و سرمایهگذاری، آییننامه نشاندار کردن مالیاتها و سایر قوانین حمایتی اشاره نمودند. ایشان تأکید داشتند که این قوانین میتوانند به عنوان محرکههای اصلی توسعه در بخش کشاورزی عمل نمایند و با اطلاعرسانی دقیق و ایجاد بستر مناسب، زمینه استفاده حداکثری تولیدکنندگان و سرمایهگذاران از مفاد آنها فراهم گردد.
- اهمیت بهرهگیری از دادهها و آمارهای سرشماری کشاورزی
در پایان، جناب آقای دکتر ابراهیمی بر ضرورت استفاده از دادهها و آمارهای حاصل از سرشماری 10 ساله حوزه کشاورزی (که به زودی منتشر خواهد شد) تأکید ورزیدند. ایشان این آمارها را گنجینهای ارزشمند از اطلاعات دانستند که میتواند در شناسایی دقیقتر چالشها، فرصتها و نیازهای واقعی بخش کشاورزی نقش کلیدی ایفا کند و تصمیمگیریها را بر پایه شواهد علمی استوار سازد.
نشست هماندیشی با جناب آقای دکتر ابراهیمی، بار دیگر بر جایگاه راهبردی بخش کشاورزی و لزوم نگاهی جامع و فرابخشی به آن تأکید نمود. نهایتا نیز بنا بر پیشنهاد طرفین مقرر گردید تعاملات آتی اندیشکده صنعت ماشینسازی و مجلس شورای اسلامی در زمینه کشاورزی در قالب جلسات مشترک با کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی دنبال شده و محورهای دیگری همچون آب نیز (با توجه به مطالعات قبلی پژوهشکده مطالعات فناوری) به پیگیریهای آتی افزوده گردد.
