پروژه حاضر، با هدف طراحی نقشه راه کاهش ارزبری در توسعه بخش انرژی کشور، با محوریت ارتقا ساخت داخل و تمرکز بر حلقه بالادست زنجیره ارزش صنایع نفت، گاز و برق تعریف شده است. این پروژه سعی دارد با بهرهگیری کامل از ابزارها و ظرفیتهای سازمان برنامه و بودجه، بردارهای انگیزشی بازیگران زیستبوم انرژی کشور را به سمت ارتقا ساخت داخل همراستا کند و از این طریق، سهم تامین مالی ریالی در طرحهای توسعهای را ارتقا بخشد.
علیرغم وجود قوانین و مقررات متعدد در زمینه حمایت از ساخت داخل، همچنان سهم قابلتوجهی از تجهیزات راهبردی و حساس صنایع بالادستی بخش انرژی کشور از طریق واردات تأمین میشود. این مسئله، در شرایط تحریم و محدودیت منابع ارزی، به چرخهای معیوب دامن میزند که در آن، عدم سرمایهگذاری، ضمن کاهش تولید و درآمدهای ارزی، موجب تشدید ناترازی انرژی در کشور میشود. ریشه اصلی این ناکامی، نه در فقدان قوانین، بلکه ضعف در طراحی نظام نهادی و انگیزشی برای اجرای مؤثر قوانین موجود است. از این رو، پروژه حاضر، به جای پرداختن به ابعاد فنی، بر ابعاد نهادی و رفتاری مسئله تمرکز میکند.
هدف اصلی پروژه، ارائه چارچوبی عملیاتی و اولویتبندیشده برای افزایش سهم کالا و خدمات داخلی در بخش انرژی، بدون نیاز به قوانین جدید و هزینههای قابل توجه است. برای رسیدن به این هدف، اهداف دیگری نظیر شناسایی دقیق چارچوبهای قانونی حمایت از ساخت داخل، شناخت ابزارها و ظرفیتهای سازمان برنامه و بودجه برای کاهش ارزبری و تحلیل ساختار و تعاملات بازیگران اصلی این حوزه نیز دنبال خواهند شد. در نهایت، بستهای از راهکارهای عملی و اعتبارسنجیشده برای همراستا کردن منافع بازیگران کلیدی به دست میآید که ضمن افزایش تابآوری بخش انرژی کشور در برابر تحریمها و اختلالات زنجیرههای تامین جهانی، به اشتغال تخصصی و توسعه پایدار این بخش کمک خواهد کرد.
«اندیشکده صنعت ماشینسازی» در سال 1398 در پژوهشکده مطالعات فناوری تاسیس گردیده است و نهادی پژوهشی و تصمیمساز است که از طریق «مشارکت مستمر با صنعتگران و انجمنهای تخصصی فعال در این صنعت» به دنبال «ارتقای جایگاه صنعت ماشینسازی در سیاستگذاری کلان و برنامههای توسعه صنعتی کشور» است. مأموریت اصلی این اندیشکده، سیاستپژوهی و ایجاد بستر همفکری با جلب مشارکت فعالان این حوزه با هدف پیگیری ایجاد زیرساختهای قانونی، نهادی و سیاستگذاری برای توسعه این صنعت راهبردی است.
«اتاق فکر و اقدام صنعت ماشینسازی» یا به اختصار «افکام» مجموعه رویدادهایی برای ارتباط پژوهشکده با اصناف، سازمانها و فعالان صنعت ماشین سازی است که با هدف مشارکت مستمر با صنعتگران و انجمنهای تخصصی برگزار میشود.