در ابتدای این نشست، آقای دکتر اسدیفرد، رئیس اندیشکده صنعت ماشینسازی، با اشاره به جنگ و آسیبهای وارده به زیرساختهای صنعتی و اقتصادی کشور، دو محور اصلی را برای مباحثه تعیین کردند: بررسی وضعیت صنعت ماشینسازی و اعضای انجمن و بررسی آسیبهای وارده و ظرفیتهای بازسازی با تأکید بر نقش محوری تجهیزات و ماشینآلات.
تأکید بر پویش «سود صفر» و حفظ نیروی کار
مهندس اختراعی در سخنان خود با تأکید بر اینکه «این موقعیت جنگی کشور، موقعیت سودآوری نیست»، گفت: «ما سالها کار و سود کردیم، اکنون وقت آن است که هر کاری از دستمان برمیآید برای کشور انجام دهیم.». وی با اشاره به آسیب دیدن ۱۸ شرکت مهم ماشینسازی در حوزههای تخصصی، از رکود بسیار جدی در کشور خبر داد و گفت: زیرساختهای نیروگاهی، پتروشیمی و نفت آسیب دیدهاند و این در حالی است دستگاههای مربوطه از زیرساخت های لازم برای بازسازی و فعالیت مجدد این موارد برخوردار نیستند.
وی از پیوستن نزدیک به ۶۰ شرکت به پویش «سود صفر» خبر داد و افزود: با وزارت نفت و صنعت جلساتی برگزار شده، اما متأسفانه با رکود عملیاتی و جمود فکری مواجه هستیم؛ ما اعلام آمادگی کردهایم، ولی کسی به ما نمیگوید چه کاری انجام دهیم.
مهندس امینزاده نیز با تأکید بر اینکه «سود صفر به معنای فعالیت همراه با زیان شخصی نیست» تصریح کرد: باید برای کسب و کارها و بنگاه های صنعتی شفاف شود که در همراهی با «پویش سود صفر» همین که مجموعه پابرجاست، متحمل زیان نمیشود و نیروی انسانی خود را تعدیل نمینماید، به خودی خود نوعی سود محسوب میگردد.
لزوم تغییر شیوه مطالبهگری تشکلها
مهندس شاکری با هشدار نسبت به «نسخههای تسلیم» گفت: برخی اظهار میدارند ۳۰ میلیارد دلار خسارت وارد شده و بازسازی ۴ سال طول میکشد، اما این سخنان چیزی جز نسخه تسلیم نیست و با بازسازی و رویکرد جهادی برای فعال سازی مجددا مراکز آسیب دیده در جنگ با استفاده از ظرفیت های موجود میتوان خیلی از مراکزی که با وقفه فعالیت مواجه هستند را مجدد به چرخ تولید و صنعت بازگرداند. وی با تأکید بر اینکه جنگ نظامی پایان نیافته است، افزود: تشکلهای صنعتی باید شیوه مطالبهگری خود را دگرگون سازند و با شدت قهری و کوبندهای از دولت یا حاکمیت برای فعال سازی ظرفیت های داخلی برای پوشش آسیب های وارده به کشور در حوزه مختلف مطالبه گری کنند؛ چراکه دولت امروز نه تنها کمکی نمیکند، بلکه خود نیز مسئلهآفرین شده است.
- روایتهایی از «ایثار صنعتی»
در بخش دیگری از نشست، مهندس اختراعی به دو نمونه عینی از ایثار صنعتی اشاره کرد: فردی که آپارتمان خود را برای کمک به صنعت میفروشد و کپسولسازی که ۶۰ کپسول برش گاز مورد استفاده نیروهای امدادی را رایگان شارژ کرده و یک ریال هم نگرفته است. وی تأکید کرد که نشر این موارد، خود بزرگترین ترویج خیرخواهی و ایثار صنعتی است.
لزوم تشکیل «ستاد ملی بازسازی صنعتی»
مهندس عزیزی با اشاره به موفقیت اتاق فکر منسجم در عملیاتهای وعده صادق، گفت: متأسفانه تا امروز هیچ اتاق فکر و اتاق تصمیمگیری منسجمی برای بازسازی تشکیل نشده است. وی پیشنهاد کرد: «همان طور که در زمان جنگ، اتاق فکر و ستاد فرماندهی منسجمی عمل کرد، اکنون نیز باید هرچه سریعتر «ستاد ملی بازسازی صنعتی» یا «اتاق فکر بازسازی» با حضور نمایندگان انجمنهای تخصصی، وزارتخانههای مرتبط و کارشناسان مستقل تشکیل شود.»
دشمنشناسی و جنگ تابآوری
دکتر جمشیدوند با تأکید بر لزوم دشمنشناسی گفت: حوادث اخیر برای همه روشن کرد که مسئله دشمن یک شعار نیست؛ یک واقعیت عینی و زمینی است. وی با ارائه گزارش میدانی از بازدید صنایع پتروشیمی، پالایشگاه و فولادسازیها افزود: تهدید را باید به فرصت تبدیل کنیم و مسئله اصلی «بههمرسانی» و اطلاعرسانی است. به عبارت دیگر در بسیاری از موادری که در این جنگ مورد هجوم واقع شده اند، ظرفیت شرکت های داخلی قابلیت لازم برای پوشش آسیب ها و راه اندازی مجدد فعالیت ها را داراست. با این حال در بسیاری از موارد نه تنها اطلاع رسانی لازم برای این حوزه ها صورت نمی پذیرد؛ بلکه شناخت دقیقی هم از ظرفیت شرکت های داخلی برای مشارکت در این زمینه ها وجود ندارد.
مهندس شجاعمرادی نیز با تأکید بر اینکه «جنگ امروز، جنگ تابآوری است» گفت: در دوران گذار پس از جنگ تا حرکت مجدد چرخ اقتصاد با موج بیکاری واقعی و تورم عجیبی مواجهیم. وی متأسفانه از نبود مطالعه جامع بر روی تابآوری در ایران خبر داد و افزود: بدنه دولت از سادهترین امضاها میترسند و برای هر تصمیم به منظور جلوگیری از مسئولیت های آتی متوجه به این تصمیمات، با طولانی کردن فرایند های بروکراتیک، از اقدامات مقتضی جلوگیری میکنند.
سه محور پیشنهادی برای اقدام
مهندس شجاعمرادی سه محور پیشنهادی را مطرح کرد:
- کمک به شرکتهای آسیبدیده (حدود ۳۰۰۰ واحد تولیدی) با اولویت مقرراتزدایی و تأمین مالی فوری؛
- بازسازی صنایع مادر با توان داخلی و مقابله با رویکرد صرفاً وارداتی؛
- فرصت تحقیق و توسعه (R&D) و نوآوری برای شرکتهای ماشینساز با حمایت از طریق اعتبار مالیاتی.
وی با مرور دستاوردهای ادوار گذشته اندیشکده صنعت ماشینسازی در حوزه حذف بند «ق» و ماده ۱۱۹ خاطر نشان کرد که اگر اراده واقعی از سمت انجمنها، صنعتگران و فعالین این حوزه موجود داشته باشد، مطالبه گری ها و پیگیری ها منجر به کارهای بزرگ میشود.
تأکید بر مسئولیت اجتماعی صنعت و رسانه
در پایان، دکتر اسدیفرد با تأکید بر «مسئولیت اجتماعی صنعت» گفت: این کار خیر «پویش سود صفر» را باید نشر دهیم. به طور کلی نیز دو اقدام ضروری است: تولید محتوا و ایجاد کانالهای نشر (هم کانال رسمی و هم انتشار در گروهها). وی پیشنهاد کرد در اولین فرصت جلسهای با دوستان رسانهای برای برنامه تولید محتوا برگزار شود.
وی همچنین بر لزوم پیگیری پیشنهادهای مشخص از مجلس و دولت (ثبتسفارش، اشتغال، مالیات، بیمه، رکود بازار) تأکید کرد و گفت: «باید مثل دارکوب بکوبیم تا بالاخره جای خود را باز کند.»
در خاتمه، مقرر شد جلسه بعدی این جمع حداکثر تا یک ماه دیگر (هفته دوم یا سوم خرداد) برگزار شود.
جمعبندی و مصوبات نشست
- پیشنهاد تشکیل ستاد ملی بازسازی صنعتی: پیشنهاد شد هرچه سریعتر «اتاق فکر بازسازی» با حضور نمایندگان انجمنهای تخصصی، وزارتخانههای مرتبط و کارشناسان مستقل تشکیل شود تا شناسایی آسیبها، اولویتبندی نیازها و هماهنگی میان صنایع را انجام دهد.
- پیشنهاد تداوم و توسعه پویش «سود صفر»: پویش سود صفر با هدف حفظ نیروی انسانی متخصص و جلوگیری از تعدیل نیروها تداوم یابد. نزدیک به ۶۰ شرکت تاکنون به این پویش پیوستهاند.
- تغییر شیوه مطالبهگری تشکلها: تشکلهای صنعتی باید مطالبهگری خود را با شدت دنبال کنند و از مسیرهای غیررسمی (همچون ارتباطات با شبکه دلسوزان در دولت) نیز بهره ببرند.
- تولید محتوا و نشر ایثار صنعتی: تیمی برای تولید کلیپهای کوتاه (۱ تا ۲ دقیقهای) از نمونههای ایثار صنعتی تشکیل شود و از کانالهای رسمی (صداوسیما) و غیررسمی (گروهها) منتشر گردد.
- پیگیری مقرراتزدایی از شرکتهای آسیبدیده: حداقل اقدام قابل انجام توسط دولت، چشمپوشی از دریافت حق بیمه و مالیات ارزش افزوده شرکتهای آسیبدیده است تا این شرکتها توان بازگشت به چرخه تولید را پیدا کنند.
- پیشنهاد توسعه ابزارهای تأمین مالی فوری برای سرمایه در گردش: صندوق نوآوری و سایر نهادهای مربوطه باید تسهیلات سرمایه در گردش را بدون موازیکاری و با هماهنگی یک مرجع واحد به شرکتهای آسیبدیده اختصاص دهند.
- حمایت از داخلیسازی ۳۰ قلم ماشینآلات: معاونت علمی آمادگی خود را برای حمایت از نمونهسازی ۳۰ قلم ماشینآلات قابل داخلیسازی (از طریق اعتبار مالیاتی) اعلام کرد. اعضای انجمن میتوانند پیشنهادات خود را ارائه دهند.
- برگزاری جلسه بعدی حداکثر تا یک ماه دیگر: مقرر شد جلسه بعدی جمع آفکام در هفته دوم یا سوم خرداد ۱۴۰۵ برگزار شود تا گزارشی از پیشرفت پیگیریها ارائه گردد.
