آلمان، یکی از کشورهای پیشرو در رشته صنعت ماشینسازی و صاحب رتبه دوم تولید ماشینابزار در جهان بوده و موفقیت این کشور در حوزه ماشینسازی نتیجه بیش از پنج دهه سیاستگذاری هوشمندانه است؛ سیاستهایی که تدوین و اجرای آنها در بستری از همکاری میان کنشگران مختلف –شامل: دولت، شرکتها، مراکز تحقیقاتی و انجمنهای تخصصی- میسر شده است.
در دهه 1970، توسعه فناوریهای ماشینسازی در آلمان توسط وزارت تحقیقات و فناوری، انجمنهایی مانند انجمن مهندسی مکانیک و اتحادیهها پشتیبانی میشد. در نیمه دهه 1970 برنامههایی برای حمایت از بنگاههای ماشینساز در حوزه ساخت ابزار و کنترل عددی تدوین شد. این رویکرد، بیشتر شرکتهای بزرگ که از ظرفیتهای داخلی بالاتری نسبت به شرکتهای کوچک و متوسط برخوردار بودند مورد توجه قرار میگرفتند. به این ترتیب، ایالتها زیرساختهای تولید شرکتهای کوچکتر را با زیرساختهای انتقال دانش و فناوری مانند دفاتر انتقال فناوری و دفاتر صنعتی (برای ارائه خدمات مهندسی به شرکتهای کوچک و متوسط) ترکیب کردند تا شرکتهای کوچک و متوسط نیز وارد فضای تولید شوند. نتیجه این سیاستها پیوند محکمتر شرکتهای بزرگ و شرکتهای کوچک و متوسط بود.
ویژگیهای مهم صنعت ماشینسازی آلمان در دهه ۱۹۷۰ عبارت بودند از:
در حال حاضر از نظر ارزش اقتصادی، کشور آلمان در میان تولیدکنندگان ماشینابزار رتبه دوم (پس از چین) و در میان مصرفکنندگان ماشینافزار رتبه سوم (پس از چین و آمریکا) را دارد. ارزش کل تولید و مصرف ماشینافزار جهان در سال ۲۰۱۸، ۷۳.۸ میلیارد یورو بوده است که سهم آلمان از این بازار در شکل زیر نشان داده شده است.
گزارش پیش رو، اولین گزارش از سلسله گزارشهای مطالعات تطبیقی صنعت ماشینسازی در کشورهای منتخب است که در ذیل پروژه تدوین «سند راهبردی و برنامه اقدام صنعت ماشینسازی» تهیه گردیده است و رویکرد سیاست صنعتی کشور آلمان را با تمرکز بر صنعت ماشینسازی این کشور مورد بررسی قرار میدهد.
از دهه 1970 آلمان توجه بیشتری به ظرفیتهای نوآوری شرکتهای کوچک و متوسط کرد و برنامههای زیر را برای ارتقای نوآوری در این شرکتها طراحی و اجرا نمود:
همچنین دولت در برنامهای موسوم به لیبل (1980-1983) که هدف اصلی آن انتقال فناوری میان بنگاهها بود، از پروژههای شرکتها حمایت میکرد. شرط پذیرش درخواست حمایت نیز قابل انتقال بودن نتایج پروژه به سایر بنگاهها اعلام گردیده بود و نتایج هر پروژه سریعاً در نشریات علمی و رسانههای تجاری منتشر میشد. از مجموع بودجه اختصاصیافته به این برنامه 21.2 درصد آن در صنعت ماشینسازی هزینه شد. سند «استراتژی نوین فناوریهای برتر- نوآوری برای آلمان» که برای بازه زمانی 2014-2020 تدوین شده است، مهمترین سند در زمینه معرفی ابزارهای سیاست نوآوری در این کشور است. راهبردهای مرتبط با صنعت ماشینسازی در این سند عبارتاند از:
در سال 1891 تأسیس شده و ارتباط نزدیکی با نمایندگان صنایع خریدار ماشینافزار، نهادهای علمی، بانکها و رسانهها دارد و طیف گستردهای از تولیدکنندگان بزرگ و شرکتهای کوچک و متوسط عضو این انجمن هستند. این مؤسسه با هدف افزایش قدرت رقابتپذیری شرکتهای عضو، وظیفه پیشبرد، تأمین مالی و مدیریت تحقیق و توسعه مشترک صنعتی را بر عهده دارد.
این انجمن در سال 1892 تأسیس شده و در حال حاضر بیش از 3200 شرکت فعال در صنعت کالاهای سرمایهای عضو آن هستند. این انجمن، بزرگترین انجمن صنعتی اروپا محسوب میشود و شرکتهایی که در یکی از نقاط زنجیره ساخت ماشینآلات و خطوط تولید فعال باشند، فرصت عضویت در این انجمن را دارند.
شکلگیری و فعالیت مؤسسهها و مراکز تحقیقاتی یکی دیگر از دلایل رشد صنعت ماشینسازی آلمان است که در شکل 2 به تعدادی از آنها شاره میشود.
نهاد اصلی تجارت خارجی آلمان، سازمان تجارت و سرمایهگذاری آلمان است و به شرکتهای آلمانی و خارجی در مورد کسبوکار در خارج آلمان یا فعالیت در داخل آلمان کمک میکند.
«اندیشکده صنعت ماشینسازی» در سال 1398 در پژوهشکده مطالعات فناوری تاسیس گردیده است و نهادی پژوهشی و تصمیمساز است که از طریق «مشارکت مستمر با صنعتگران و انجمنهای تخصصی فعال در این صنعت» به دنبال «ارتقای جایگاه صنعت ماشینسازی در سیاستگذاری کلان و برنامههای توسعه صنعتی کشور» است. مأموریت اصلی این اندیشکده، سیاستپژوهی و ایجاد بستر همفکری با جلب مشارکت فعالان این حوزه با هدف پیگیری ایجاد زیرساختهای قانونی، نهادی و سیاستگذاری برای توسعه این صنعت راهبردی است.
«اتاق فکر و اقدام صنعت ماشینسازی» یا به اختصار «افکام» مجموعه رویدادهایی برای ارتباط پژوهشکده با اصناف، سازمانها و فعالان صنعت ماشین سازی است که با هدف مشارکت مستمر با صنعتگران و انجمنهای تخصصی برگزار میشود.
درخواست شما با موفقیت ارسال شد.